"Tôn kính anh hùng dân tộc có tội không?" (MB)

Đáp

Thưa rằng thắp hương, vái người chết và tôn kính anh hùng dân tộc thì không phạm tội gì cả.

Thắp hương và vái người chết, để tỏ lòng tôn kính là điều hợp với giáo lý Công giáo, vốn tin vào xác loài người sẽ sống lại trong ngày sau hết. Trong thánh lễ an táng, linh mục chủ tế cũng xông hương và vái thi hài người chết.

Việc tôn kính các anh hùng dân tộc cũng không trái với giáo lý Công giáo, như được qui định trong thông cáo của HĐGM/VN dưới đây.

Vấn đề quan trọng là phải xác định ai là anh hùng dân tộc.

Dân tộc VN trải qua lịch sử 4000 năm lịch sử, bao nhiêu cuộc chiến, biết bao vị anh hùng nổi lên.

Có những thời kỳ người ta tôn lên những anh hùng, và thổi phồng quá mức công lao của họ, nhưng biết đâu họ có thể là những anh hùng ngụy tạo, thậm chí là tội đồ khi lịch sử xét lại.

Để đánh giá một anh hùng cần phải dựa vào giá trị văn hóa ngàn đời của dân tộc và các tiêu chí phổ quát của nhân loại, chứ không thể dựa vào lý thuyết thổi phồng nào đó.

Khi tôn sùng ai, bạn hãy tỉnh táo, tránh bị lầm, để hành vi của mình khỏi uổng phí và khỏi bị thiên hạ chê cười, đặc biệt tác giả dựng chuyện sẽ cười thầm.

********

Mời bạn đọc thêm:

Thông cáo của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam về việc tôn kính tổ tiên, được ban hành ngày 14 tháng 6 năm 1965, mục II/ Thể thức áp dụng Huấn thị Plane compertum est như sau:

1. Nhiều hành vi cử chỉ xưa kia tại Việt Nam, có tính cách tôn giáo, nhưng nay vì sự tiếp xúc với bên ngoài và vì tâm tình, tập quán đã thay đổi nhiều, nên chỉ còn là những phương cách biểu lộ lòng hiếu thảo tôn kính đối với tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ. Những cử chỉ, thái độ, nghi lễ có tính cách thế tục, lịch sự và xã giao đó, Giáo Hội Công Giáo chẳng những không ngăn cấm mà còn mong muốn và khuyến khích cho nó được diễn tả bằng những cử chỉ riêng biệt của mỗi nước, mỗi xứ và tùy theo trường hợp.

Vì thế, những cử chỉ, thái độ và nghi lễ tự nó hoặc do hoàn cảnh, có một ý nghĩa thế tục rõ ràng là để tỏ tinh thần ái quốc, lòng hiếu thảo, tôn kính hoặc tưởng niệm tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ (như treo ảnh, hình, dựng tượng, nghiêng mình bái kính, trưng hoa đèn, tổ chức ngày kỵ, giỗ...) thì được thi hành và tham dự cách chủ động.

2. Trái lại, vì có nhiệm vụ bảo vệ đức tin Công Giáo được tinh tuyền, Giáo Hội không thể chấp nhận cho người giáo hữu có những hành vi cử chỉ, hoặc tự nó, hoặc do hoàn cảnh có tính cách tôn giáo trái với giáo lý mình dạy.

Vì thế, các việc làm có tính cách tôn giáo không phù hợp với giáo lý Công Giáo (như bất cứ lễ nghi nào biểu lộ lòng phục tùng và sự lệ thuộc của mình đối với một thụ tạo nào như là đối với Thiên Chúa), hay những việc dị đoan rõ rệt (như đốt vàng mã), hoặc cử hành ở những nơi dành riêng cho việc tế tự... thì giáo hữu không được thi hành và tham dự. Trong trường hợp bất đắc dĩ, chỉ được hiện diện một cách thụ động như đã ấn định trong giáo luật, khoản 1258 (GL 1917).

3. Đối với những việc mà không rõ là thế tục hay tôn giáo, thì phải dựa theo nguyên tắc này, là nếu những hành vi đó, theo dư luận dân chúng địa phương không coi như sự tuyên xưng tín ngưỡng của một tôn giáo (ngoài Kitô giáo), mà chỉ biểu lộ một tâm tình tự nhiên, thì được coi như không trái với đức tin Công Giáo, nên được thi hành và tham dự. Trong trường hợp chưa hết nghi nan, thì có thể hành động theo tiếng lương tâm lúc ấy: nếu cần, thì phải giải thích chủ ý của mình một cách khéo léo, hợp cảnh, hợp thời. Sự tham dự cũng chỉ được có tính cách thụ động.

Đó là những nguyên tắc chung, giáo hữu cần phải dựa vào mà xét đoán theo lương tâm và hoàn cảnh. Trong trường hợp hồ nghi, mọi người liên hệ không được theo ý riêng mình, mà sẽ phán đoán theo chỉ thị của Tòa Thánh và bàn hỏi với các giáo sĩ thành thạo.